Vai trò trung gian của giá trị bản thân dựa trên sự chấp thuận từ người khác trong mối liên hệ giữa tuân thủ chuẩn mực giới và lòng tự trọng ở sinh viên
Vai trò trung gian của giá trị bản thân dựa trên sự chấp thuận từ người khác trong mối liên hệ giữa tuân thủ chuẩn mực giới và lòng tự trọng ở sinh viên
DOI:
https://doi.org/10.1243/s70m8d52Từ khóa:
Chuẩn mực giới, Vai trò giới, Tính nam, Tính nữ, Sự chấp thuận từ người khác, Lĩnh vực bên ngoài về giá trị bản thân, Lòng tự trọng, Sinh viênTóm tắt
Nghiên cứu này tiến hành tìm hiểu mối liên hệ giữa tuân thủ chuẩn mực giới với lòng tự trọng thông qua vai trò trung gian của giá trị bản thân dựa trên sự chấp thuận từ người khác trên 301 sinh viên (độ tuổi trung bình là 19,65) tại Hà Nội. Sự tuân thủ chuẩn mực giới trong nghiên cứu này được tiếp cận qua khía cạnh tiếp thu các khuôn mẫu giới xã hội được quy về tính nam và tính nữ. Kết quả nghiên cứu cho thấy lòng tự trọng chịu ảnh hưởng tiêu cực từ việc giá trị bản thân được xây dựng trên sự chấp thuận từ người khác (B = -0,37; p < 0,001) và chịu ảnh hưởng tích cực từ tính nam (B = 0,155; p < 0,001). Cuối cùng, vai trò trung gian của giá trị bản thân dựa trên sự chấp thuận từ người khác trong mối liên hệ giữa tính nam với lòng tự trọng cũng được xác nhận (B = 0,33; 95% CI = [0,10; 0,26]), nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xem xét tác động tổng thể liên quan đến sự tuân thủ các chuẩn mực giới trong việc nâng cao lòng tự trọng của sinh viên.
Tài liệu tham khảo
Tài liệu tiếng Việt
1. Hồ Thị Trúc Quỳnh (2023). Lòng tự trọng và sự hài lòng cuộc sống của sinh viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế. Tạp chí Tâm lý học, số 11, tr. 43-52.
2. Viện Nghiên cứu Phát triển Xã hội (2020). Nam giới và nam tính trong một Việt Nam hội nhập - Những phát hiện chính từ cuộc nghiên cứu và ý nghĩa đối với bình đẳng giới. NXB Phụ nữ Việt Nam.
Tài liệu tiếng Anh
3. Bassoff, E. S., & Glass, G. V. (1982). The relationship between sex roles and mental health: A meta-analysis of twenty-six studies. The Counseling Psychologist, 10(4), 105-112. https://doi.org/10.1177/0011000082104019.
4. Bem, S. L. (1974). The measurement of psychological androgyny. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 42(2), 155-162. https://doi.org/10.1037/h0036215.
5. Bem, S. L. (1981). Gender schema theory: A cognitive account of sex typing. Psychological Review, 88(4), 354-364. https://doi.org/10.1037/0033-295x.88.4.354.
6. Buckley, T. R., & Carter, R. T. (2005). Black adolescent girls: do gender role and racial identity: Impact their self-esteem?. Sex Roles, 53(9-10), 647-661. https://doi.org/10.
1007/s11199-005-7731-6.
7. Burnett, J. W., Anderson, W. P., & Heppner, P. P. (1995). Gender roles and self-esteem: A consideration of environmental factors. Journal of Counseling & Development, 73(3), 323-326. https://doi.org/10.1002/j.1556-6676.1995.tb01757.x.
8. Carver, P. R., Yunger, J. L., & Perry, D. G. (2004). Does gender identity influence children’s psychological Well-Being? Developmental Psychology, 40(4), 572-582. https://doi.org/10.1037/0012-1649.40.4.572.
9. Crocker, J., Luhtanen, R. K., Cooper, M. L., & Bouvrette, A. (2003). Contingencies of self-worth in college students: Theory and measurement. Journal of Personality & Social Psychology, 85(5), 894-908. https://doi.org/10.1037/0022-3514.85.5.894.
10. Crocker, J., & Wolfe, C. T. (2001). Contingencies of self-worth. Psychological Review, 108(3), 593-623. https://doi.org/10.1037/0033-295X.108.3.593.
11. DiDonato, M. D. & Berenbaum, S. A. (2012). Predictors and consequences of gender typicality: The mediating role of communality. Archives of Sexual Behavior, 42(3), 429-436. https://doi.org/10.1007/s10508-012-9955-1.
12. Egan, S. K., & Perry, D. G. (2001). Gender identity: A multidimensional analysis with implications for psychosocial adjustment. Developmental Psychology, 37(4), 451. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0012-1649.37.4.451.
13. Good, J. J., & Sanchez, D. T. (2010). Doing gender for different reasons: Why gender conformity positively and negatively predicts self-esteem. Psychology of Women Quarterly, 34(2), 203-214. https://doi.org/10.1111/j.1471-6402.2010.01562.x.
14. Harianti, W. S. (2023). Social construct of masculinity towards mental health: a literature review. European Journal of Behavioral Sciences, 6(3), 69-83. https://doi.org/10.
33422/ejbs.v6i3.1103.
15. Jackson, E. F., Bussey, K., & Myers, E. (2021). Encouraging gender conformity or sanctioning nonconformity? Felt pressure from parents, peers, and the self. Journal of Youth & Adolescence, 50(4), 613-627. https://doi.org/10.1007/s10964-020-01387-8.
16. Leary, M. R., & Baumeister, R. F. (2000). The nature and function of self-esteem: Sociometer theory. In MP. Zanna (ed). Advances in Experimental Social Psychology, 32, 1-62. https://doi.org/10.1016/s0065-2601(00)80003-9.
17. Martín-Albo, J., Núñez, J. L., Navarro, J. G., & Grijalvo, F. (2007). The rosenberg self-esteem scale: Translation and validation in university students. The Spanish Journal of Psychology, 10(2), 458-467. https://doi.org/10.1017/s1138741600006727.
18. Matud, M. P., Bethencourt, J. M., & Ibáñez, I. (2014). Relevance of gender roles in life satisfaction in adult people. Personality & Individual Differences, 70, 206-211. https://doi.org/10.1016/j.paid.2014.06.046.
19. Park, L. E., & Crocker, J. (2008). Contingencies of self-worth and responses to negative interpersonal feedback. Self and Identity, 7(2), 184-203. https://doi.org/10.1080/
15298860701398808.
20. Prieler, M., Choi, J., & Lee, H. E. (2021). The relationships among self-worth contingency on others’ approval, appearance comparisons on Facebook, and adolescent girls’ body esteem: A cross-cultural study. International Journal of Environmental Research & Public Health, 18(3), 901. https://doi.org/10.3390/ijerph18030901.
21. Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent Self-Image. Princeton University Press eBooks. https://doi.org/10.1515/9781400876136.
22. Sanchez, D. T., & Crocker, J. (2005). How Investment in Gender Ideals Affects Well-Being: The Role of External Contingencies of Self-Worth. Psychology of Women Quarterly, 29(1), 63-77. https://doi.org/10.1111/j.1471-6402.2005.00169.x.
23. Steinfeldt, J. A., Zakrajsek, R., Carter, H., & Steinfeldt, M. C. (2011). Conformity to gender norms among female student-athletes: Implications for body image. Psychology of Men & Masculinity, 12(4), 401-416. https://doi.org/10.1037/a0023634.
24. Ta, V. P. (2017). A meta-analytic review of gender-role dimensions and relationship satisfaction. Journal of Relationships Research, 8, 1-14. http://dx.doi.org/10.1017/jrr.2017.18.
25. Witt, M. G., & Wood, W. (2010). Self-regulation of gendered behavior in everyday life. Sex Roles: A Journal of Research, 62(9-10), 635-646. https://doi.org/10.1007/s11199
-010-9761-y.
26. Wong, Y. J., Levant, R. F., Welsh, M. M., Zaitsoff, A., Garvin, M., King, D., & Aguilar, M. (2015). Masculinity priming: Testing the causal effect of activating subjective masculinity experiences on self-esteem. The Journal of Men’s Studies, 23(1), 98-106. https://doi.org/10.1177/1060826514561989.
27. Wood, W., Christensen, P. N., Hebl, M. R., & Rothgerber, H. (1997). Conformity to sex-typed norms, affect, and the self-concept. Journal of Personality & Social Psychology, 73(3), 523-535. https://doi.org/10.1037/0022-3514.73.3.523.
28. Yang, J., Yang, Y., Li, H., Hou, Y., Qi, M., Guan, L., Che, X., Chen, Y., Chen, W., & Pruessner, J. C. (2014). Correlation between self-esteem and stress response in Chinese college students: The mediating role of the need for social approval. Personality & Individual Differences, 70, 212-217. https://doi.org/10.1016/j.paid.2014.06.049.
