Phản hồi công chúng đối với thông điệp truyền thông trách nhiệm môi trường của doanh nghiệp trong kỷ nguyên số: Phản hồi công chúng đối với thông điệp truyền thông trách nhiệm môi trường của doanh nghiệp trong kỷ nguyên số

Trần Thị Thùy Dương, Nguyễn Doãn Quân, Hoàng Nhật Cường

doi:10.1243/kvayv283

Các tác giả

Trần Thị Thùy Dương, Nguyễn Doãn Quân, Hoàng Nhật Cường Tác giả

DOI:

https://doi.org/10.1243/kvayv283

Từ khóa:

phản hồi công chúng, thông điệp truyền thông, ECSR, ELM

Tóm tắt

Trong bối cảnh các vấn đề môi trường ngày càng gia tăng, cùng với sự phát triển mạnh của mạng xã hội tại Việt Nam, công chúng không còn tiếp nhận thông tin một cách thụ động mà chủ động bình luận, chia sẻ và đánh giá các thông điệp về trách nhiệm môi trường của doanh nghiệp (Environmental Corporate Social Responsibility - ECSR). Tuy nhiên, trên thực tế, cùng một thông điệp truyền thông ECSR có thể tạo ra những phản hồi khác nhau từ công chúng. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính thông qua phân tích và tổng hợp tài liệu khoa học trong và ngoài nước về ECSR, phản hồi công chúng và mô hình khả năng xử lý thông tin (Elaboration Likelihood Model - ELM). Kết quả cho thấy phản hồi của công chúng có thể được lý giải thông qua hai con đường xử lý thông tin trong ELM: con đường trung tâm và con đường ngoại vi, phụ thuộc vào mức độ quan tâm và khả năng xử lý thông tin của người tiếp nhận. Trên cơ sở đó, nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng chiến lược truyền thông ECSR minh bạch, có bằng chứng và nhất quán nhằm hạn chế nghi ngờ “tẩy xanh” trong bối cảnh truyền thông số.

Tài liệu tham khảo

Bögel, P. M. (2015). Processing of CSR communication: insights from the ELM. Corporate Communications: An International Journal, 20(2), 128-143. https://doi.org/10.1108/ccij-11-2013-0095

Browning, N., Gogo, O., & Kimmel, M. (2018). Comprehending CSR messages: applying the elaboration likelihood model. Corporate Communications: An International Journal, 23(1), 17-34. https://doi.org/10.1108/ccij-07-2017-0068

Del Giudice, K. (2010). Crowdsourcing credibility: The impact of audience feedback on Web page credibility. Proceedings of the American Society for Information Science and Technology, 47(1), 1-9. https://doi.org/10.1002/meet.14504701099

Dinh, T. C. T., & Lee, Y. (2025). Going viral: How social and personal motivations drive emotional engagement and consumer online brand-related activities. PLOS One, 20(11), e0336907. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0336907

Du, S., Bhattacharya, C., & Sen, S. (2010). Maximizing business returns to Corporate Social Responsibility (CSR): the role of CSR communication. International Journal of Management Reviews, 12(1), 8- 19.

Giang, N. C. (2024). General perception and attitude of Vietnamese consumers towards CSR practices and effective CSR communication channels. Industry and Trade Megazine, (10), 291-296.

Hassib, M., Schneegass, S., Henze, N., Schmidt, A., & Alt, F. (2018). A Design Space for Audience Sensing and Feedback Systems. In Extended Abstracts of the 2018 CHI Conference (pp. 1-6). https://doi.org/10.1145/3170427.3188569

Hayes, R. A., & Carr, C. T. (2020). Getting called out: Effects of feedback to social media corporate social responsibility statements. Public Relations Review, 47(1), 101962. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2020.101962

Lee, E., & Tandoc, E. C. (2017). When News Meets The Audience: How Audience Feedback Online Affects News Production and Consumption. Human Communication Research, 43(4), 436-449. https://doi.org/10.1111/hcre.12123

Lê Thị Kim Tuyết, Lê Thị Thắm, Lê Thị Thùy Mỵ, Bùi Thị Như Quỳnh. (2024). Tác động của dẫn dắt quan điểm và thị hiếu của người ảnh hưởng trên mạng xã hội (SMI) đến hành vi ủng hộ trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) của người tiêu dùng. Trong Kỷ yếu Sinh viên Nghiên cứu khoa học, Trường Đại học Đông Á 2024-2025 (tr. 312 - 331)

Munerah, S., Thambiah, S., & Muthaiyah, S. (2018). Environmental Corporate Social Responsibility (ECSR) As a Predictor of Consumer’s Green Behavior. International Journal of Business and Management, 13(11), 241. https://doi.org/10.5539/ijbm.v13n11p241

Nguyễn Văn Dững & Đỗ Thị Thu Hằng. (2012). Truyền thông lý thuyết và kỹ năng cơ bản. Nxb Chính trị Quốc gia.

Overton, H., Kim, J. K., Zhang, N., & Huang, S. (2021). Examining consumer attitudes toward CSR and CSA messages. Public Relations Review, 47(4), 102095. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2021.102095

Petty, R. E., & Briñol, P. (2012). The Elaboration Likelihood Model. Handbook of Theories of Social Psychology (pp.224-245). https://doi.org/10.4135/9781446249215.n12

Petty, R. E., & Cacioppo, J. T. (1986). The Elaboration Likelihood Model of Persuasion. Advances in Experimental Social Psychology, 19, 123-205.

Pomering, A., & Johnson, L. W. (2009). Advertising corporate social responsibility initiatives to communicate corporate image. Corporate Communications: An International Journal, 14(4), 420-439. https://doi.org/10.1108/13563280910998763

Pressgrove, G., Barra, C., & Kim, C. (2022). Identifying a credible spokesperson for corporate social responsibility initiatives: Findings from a cross-national study. Public Relations Review, 48(2), 102177. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2022.102177

Pham, T. B., Pham, K. N. M., Nguyen, N. T. B., Nguyen, P. H. M., Luong, H. T., & Nguyen, M. H. (2025). Corporate Social Responsibility (CSR) in the eyes of the consumer: Social-economic responsibility, authenticity, and greenwashing. Ho Chi Minh City Open University Journal of Science- Economics and Business Administration. https://doi.org/10.46223/hcmcoujs.econ.en.16.6.4498.2026

Rashid, N. R. N. A., Rahman, N. I. A., & Khalid, S. A. (2014). Environmental Corporate Social Responsibility (ECSR) as a Strategic Marketing Initiatives. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 130, 499- 508. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.04.058

Saputra, M. D., & Hanutama, P. (2025). CSR as a Corporate Communication Strategy: An Analysis of Public Perception. Jurnal Sosial Dan Sains, 5(3), 365-386. https://doi.org/10.59188/jurnalsosains.v5i3.32079

Sarkar, R. (2008). Public policy and corporate environmental behaviour: a broader view. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 15(5), 281-297. https://doi.org/10.1002/csr.167

TạNgọcTấn. (2001).*Truyềnthôngđạichúng.*NxbChínhtrịQuốcgia.

Nguyễn Ngọc Tú & Nguyễn Mạnh Hùng (2024). Nghiên cứu tác động của trách nhiệm xã hội đến hành vi đổi mới xanh, đạo đức kinh doanh và phát triển bền vững tại các doanh nghiệp Việt Nam. Nghiên cứu Kinh tế - Tài chính Online.

Trinh, A. K., Nguyen, K. H., & Tran, M. D. (2025). The Role of Environmental Corporate Social Responsibility in Promoting Green Consumerism: Evidence From the Vietnamese Agri‐Food Sector. Business Strategy and Development, 8(3). https://doi.org/10.1002/bsd2.70189

Nguyễn Thanh Truyền & Vũ Thị Chung Thủy. (2025). Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp về bảo vệ môi trường theo pháp luật môi trường Việt Nam. Tạp chí Nghề Luật. (3), 40-45.

Vlăduțescu, Ș., & Voinea, D. V. (2016). How The Message Becomes Part Of The Communication Process. Social Sciences and Education Research Review, 3(2), 131-136.

Wei, Z., Shen, H., Zhou, K. Z., & Li, J. J. (2015). How Does Environmental Corporate Social Responsibility Matter in a Dysfunctional Institutional Environment? Evidence from China. Journal of Business Ethics, 140(2), 209-223. https://doi.org/10.1007/s10551-015-2704-3

Williamson, D., Lynch-Wood, G., & Ramsay, J. (2006). Drivers of Environmental Behaviour in Manufacturing SMES and the Implications for CSR. Journal of Business Ethics, 67(3), 317-330. https://doi.org/10.1007/s10551-006-9187-1

Yoon, Y., Gürhan‐Canli, Z., & Schwarz, N. (2006). The Effect of Corporate Social Responsibility (CSR) Activities on Companies With Bad Reputations. Journal of Consumer Psychology, 16(4), 377- 390. https://doi.org/10.1207/s15327663jcp1604_9

Phản hồi công chúng đối với thông điệp truyền thông trách nhiệm môi trường của doanh nghiệp trong kỷ nguyên số