Đặc điểm mức sinh ở Việt Nam khi bắt đầu dưới mức thay thế: gợi mở nghiên cứu và chính sách

Đặc điểm mức sinh ở Việt Nam khi bắt đầu dưới mức thay thế: gợi mở nghiên cứu và chính sách

Các tác giả

  • Nguyễn Đức Vinh Tạp chí xã hội học và tâm lý học Tác giả

DOI:

https://doi.org/10.1243/1bq8yz80

Từ khóa:

mức sinh, tổng tỷ suất sinh, mức sinh thay thế, tỷ số giới tính khi sinh, Việt Nam

Tóm tắt

Việt Nam đã xác định một trong các mục tiêu chiến lược là “duy trì vững chắc mức sinh thay thế” nhưng đã không thành công trong mấy năm gần đây. Do đó, những nghiên cứu khoa học cập nhật, bổ sung thông tin về thực trạng mức sinh ở Việt Nam và những yếu tố ảnh hưởng là rất cần thiết hướng đến xây dựng và triển khai chính sách điều chỉnh mức sinh hiệu quả hơn. Dựa trên số liệu khảo sát quốc gia gần đây, bài viết cho thấy mức sinh ở Việt Nam năm 2024 không chỉ dưới mức thay thế mà còn vẫn khác biệt đáng kể theo vùng, khu vực, và các nhóm dân số như dân tộc, tôn giáo. Thực trạng động thái mức sinh cho thấy cần đẩy mạnh vận dụng cách tiếp cận toàn diện và đa chiều trong nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến mức sinh ở Việt Nam. Khi mức sinh giảm thấp thì việc triển khai chính sách khuyến sinh là cần thiết, nhưng xem xét điều chỉnh mục tiêu cho khả thi hơn, kết hợp với thích ứng với mức sinh thấp và già hóa dân số, chứ không chỉ nỗ lực duy trì mức sinh thay thế.

Tài liệu tham khảo

Becker, G., & Barro, R. (1988). A reformulation of the economic theory of fertility. Quarterly Journal of Economics, 103(1), 1–25.

Caldwell, J. (2006). Demographic transition theory. Springer.

Chính phủ. (2019). Chiến lược dân số Việt Nam đến năm 2030 (Quyết định số 1679/QĐ-TTg ngày 22/11/2019).

Chính phủ. (2020). Chương trình điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030 (Quyết định số 588/QĐ-TTg ngày 28/4/2020).

IOS & ERIA. (2025). Determinants of fertility intentions and outcomes in low-fertility areas of Viet Nam.

Nguyen Duc Vinh. (2021). Factors affecting fertility in Vietnam. Vietnam Social Sciences Journal, 5, 3–24.

Nguyễn Đức Vinh. (2017). Những yếu tố quyết định tình trạng mức sinh thấp tại vùng Đông Nam Bộ và gợi mở cho chính sách dân số ở Việt Nam. Tạp chí Xã hội học, 1.

Quốc hội. (2025). Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Điều 10 của Pháp lệnh dân số (Số 07/2025/UBTVQH15 ngày 03/6/2025).

Tổng cục Thống kê & UNFPA. (2016). Mức sinh ở Việt Nam: Mức độ, xu hướng và những yếu tố tác động. Hà Nội: Nxb Thông tấn.

Tổng cục Thống kê. (2024). Kết quả chủ yếu điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ thời điểm 0 giờ ngày 01/4/2024. Hà Nội: Nxb Thống kê.

Lượt tải xuống

Đã Xuất bản

2025-12-01

Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả

Các bài báo tương tự

1-10 trên 112

Bạn cũng có thể bắt đầu một tìm kiếm tương tự nâng cao cho bài báo này.