Mức độ trầm cảm, lo âu, stress ở bệnh nhân ung thư Thành phố Hồ Chí Minh dưới các lát cắt nhân khẩu xã hội và các yếu tố liên quan đến bệnh ung thư
Mức độ trầm cảm, lo âu, stress ở bệnh nhân ung thư Thành phố Hồ Chí Minh dưới các lát cắt nhân khẩu xã hội và các yếu tố liên quan đến bệnh ung thư
DOI:
https://doi.org/10.1243/n1t2vd13Từ khóa:
Căng thẳng, Lo âu, Sức khỏe tâm thần, Trầm cảm, Ung thư, Rối nhiễu tâm thầnTóm tắt
Ung thư là một trong những nguyên nhân tử vong nhiều nhất ở Việt Nam. Tỷ lệ mắc nhiễm các vấn đề về sức khỏe tâm thần ở bệnh nhân ung thư Việt Nam cao hơn rất nhiều so với các quốc gia khác trên thế giới. Tuy nhiên, công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần cho nhóm bệnh nhân này hầu như chưa được quan tâm do thiếu hụt các bằng chứng liên quan đến sức khỏe tâm thần và bệnh ung thư. Vì vậy, nghiên cứu này nhằm tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến trầm cảm, lo âu và căng thẳng ở bệnh nhân ung thư Thành phố Hồ Chí Minh. Nghiên cứu được tiến hành trên 230 bệnh nhân tự nguyện tham gia bằng hình thức nghe, đọc và trả lời bảng hỏi. Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố tuổi tác, giới tính, giai đoạn bệnh và phương pháp đang điều trị không ảnh hưởng đến tỷ lệ bị rối loạn tâm thần. Tuy nhiên, nếu ổn định hơn về tài chính, có trình độ học vấn cao, tiền sử sức khỏe tốt và biết mình không sử dụng thuốc giảm đau khi điều trị là những yếu tố có thể làm giảm tỷ lệ mắc nhiễm trầm cảm, lo âu và căng thẳng ở bệnh nhân ung thư. Kết quả từ nghiên cứu này sẽ là những gợi ý có ý nghĩa khoa học trong việc ngăn ngừa và chăm sóc sức khỏe tâm thần cho bệnh nhân ung thư.
Tài liệu tham khảo
1. Lê Thị Dung (2021). Vấn đề sức khỏe tâm thần của bệnh nhân ung thư trong độ tuổi lao động ở Thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí Tâm lý học, 10, 81-93.
2. Ahmed, A. E., Albalawi, A. N., Qureshey, E. T., Yenugadhati N., Al-Jahdali H., Jazieh A.R. (2018). Psychological symptoms in adult Saudi Arabian cancer patients: Prevalence and association with self-rated oral health. Breast Cancer, 10, 153-159.
3. Akechi, T. (1999). Suicidal thoughts in cancer patients: clinical experience in psychooncology. Psychiatry Clinical Neuroscience, 53, 569-573.
4. Alquraan, L., Alzoubi, K. H., Rababa'h, S., Karasneh, R., Al-azzam, S., & Al-Azayzih, A. (2020). Prevalence of depression and the quality of life of breast cancer patients in Jordan. Journal of Multidisciplinary Healthcare, 13, 1455-1462. DOI: doi.org/10.2147/JMDH.S277243.
5. Boyle, P., & Levin, B. (2008). World Cancer report. Retrieved from https://www.scirp.org/reference/referencespapers?eferenceid=1622952&form=MG0AV3.
6. Breitbart, W. (1995). Identifying patients at risk for, and treatment of major psychiatric complications of cancer. Support Care Cancer, 3(1), 45-60.
7. Bultz, B. D., & Holland, J. C. (2006). Emotional distress in patients with cancer: the sixth vital sign. Community Oncology, 3(5), 311-314.
8. Chahl, P., & Bond, A. (2009). I'm sorry but you've got cancer: The role of psychooncology. British Journal of Hospital Medicine, 70(9), 514-517.
9. Ciaramella, A., & Poli, P. (2001). Assessment of depression among cancer patients: the role of pain, cancer type, and treatment. Psycho-Oncology, 10, 156-165.
10. De Leeuw, J., de Graeff, A., Ró, W., Blijham, G., Hordijk, G.-J., & Winnubst, J. (2001). Prediction of depression 6 months to 3 years after treatment of head and neck cancer. Head Neck, 23, 892-898.
11. Derogatis, L. R. (1983). SCL-90-R: Administration, Scoring and Procedures: Manual II. Baltimore, MD: Clinical Psychometric Research.
12. Derogatis, L. R., Morrow, G. R., & Fetting, J. (1983). The prevalence of psychiatric disorders among cancer patients. JAMA, 249(6), 751.
13. Hemmington, A. (2020). When mental illness and cancer collide: an investigation of the predictors of outcomes for cancer patients with a history of mental health problems. Psychological Oncology, 29, 525-531.
14. Hinz, A., Herzberg, P. Y., Lordick, F., Weis, J., Hermann, F., Brahler, E.,… Mehnert, A. (2019). Age and gender differences in anxiety and depression in cancer patients compared with the general population. European Journal of Cancer Care, 28(5). DOI: 10.1111/ecc.13129.
15. Holland, J. C., Andersen, B., & Breitbart, W. S. (2010). Distress management. Journal of National Cancer Network, 8(4), 448-485.
16. Hopwood, P., Stephens, R., & Party (2000). Depression in patients with lugn cancer: prevalence and risk factors derived from quality of life data. Journal of Clinical Oncology, 18, 893-903.
17. Jacobsen, P. B. (2007). screening for psychological distress in cancer patients: challenges and opportunities. Journal of Clinical Oncology, 25, 4526-4527.
18. Kissane, D. W., & Smith, G. C. (1996). Consultation-liaison psychatry in an Australian oncology unit. Australia and New Zealand Journal of Psychiatry, 30(3), 397-404.
19. Lederberg, M. S. (2005). Psychooncology. In B. J. Sadock & V. A. Sadock (Eds.), Kaplan & Sadock's Comprehensice Textbook of Psychiatry (8th ed., pp. 2196-2225). Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins.
20. Lovibond, S. H., & Lovibond, P. F. (1995). Manual for the Depression Anxiety Stress Scale. Sydney: Psychology Foundation.
21. Massie, M. J. (2004). Prevalence of depression in patients with cancer. JNCI Monographs, 2004(32), 57-71. https://doi.org/10.1093/jncimonographs/lgh014.
22. Mitchell, A. J., Chan, M., Bhatti, H., Halton, M., Grassi, L., Johansen, C., et. al. (2011). Prevalence of depression, anxiety, and adjustment disorder in oncological, haematological and palliative-care settings: A meta-analysis of 94 interview-based studies. Lancet Oncol, 12, 160-174.
23. Nakash, O. (2014). Comorbidity of common mental disorders with cancer and their treatment gap: Findings from the World Mental Health Surveys. Psychological Oncology, 23, 40-51.
24. Ng., H. S., Roder, D., Koczwara, B., & Vitry, A. (2018). Comorbidity, physical and mental health among cancer patients and survivors: An Australian population-based study. Asia Pacific Journal of Clinical Oncology, 14, e181-e192.
25. O'Hea, E. (2020). Impact of the mental health and dynamic referral for oncology (MHADRO) program on oncology patient outcomes, health care ultilization, and health provider behaviors: A multi-site randomized control trial. Patient Educational Counselling, 103, 607-616.
26. Pitman, A., Suleman, S., Hyde, N., & Hodgkiss, A. (2018). A depression and anxiety in patients with cancer. BMJ, 361, k1415.
27. Razavi, D., & Stiefel, F. (1994). Common psychiatric disorders in cancer patients. Support Care Cancer, 2(4), 223-232.
28. Sarnam, L. (2002). Quality of life of long-term survivors of non-small-cell lung cancer. Journal of Clinical Oncology, 20, 2920-2929.
29. Singer, S., Das-Munshi, J., & Brahler, E. (2010). Prevalence of mental health conditions in cancer patients in acute care - a meta-analysis. Annual Oncology, 21, 921-930.
30. Timperi, A. W., Ergas, I. J., Rehkopf, D. H., Roh, J. M., Kwan, M. L., & Kushi, L. H. (2013). Employment status and quality of life in recently diagnosed breast cancer survivors. Psycho-Oncology, 22(6), 1411-1420.
31. Tran, D. T., Tuan, T., & Fisher, J. (2013). Validation of the depression anxiety stress scales (DASS) 21 as a screening instrument for depression and anxiety in a rural community-based cohort of northern Vietnamese women. BMC Psychiatry, 13(24). Retrieved from http://www.biomedcentral.com/1471-244X/13/24.
32. Vodermaier, A., Linden, W., & MacKenzie, R. (2011). Disease stage predicts postdiagnosis anxiety and depression only in some types of cancer. British Journal of Cancer, 105, 1814-1817.
33. Walsh, D., Donnelly, S., & Rybicki, L. (2000). The symptoms of advanced cancer: relationship to age, gender and performance status in 1000 patients. Support Care Cancer, 8, 175-179.
34. World Health Organisation (2004). The global burden of disease: 2004 update. Retrieved from https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/43942/9789241563710_eng.pdf?utm_source.
35. World Health Organisation (2018). Suicide: Key facts. Retrieved from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/suicide.
36. Zabora, J., BrintzenhofeSzoc, K., Curbow, B., Hooker, C., & Piantadosi, S. (2001). The prevalence of psychological distress by cancer site. Psychooncology, 10(1), 19-28.
