Mối liên hệ giữa phong cách làm cha mẹ và động cơ học tập của học sinh trung học phổ thông
Mối liên hệ giữa phong cách làm cha mẹ và động cơ học tập của học sinh trung học phổ thông
DOI:
https://doi.org/10.1243/82mq8j37Từ khóa:
Phong cách làm cha mẹ, Động cơ học tập bên trong, Động cơ học tập bên ngoài, Học sinh trung học phổ thôngTóm tắt
Nghiên cứu này tập trung phân tích mối liên hệ giữa phong cách nuôi dạy con của cha mẹ và động cơ học tập của học sinh trung học phổ thông trong bối cảnh Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy động cơ học tập của học sinh mang tính kết hợp giữa yếu tố nội tại và bên ngoài, phản ánh đặc trưng của môi trường học đường định hướng thành tích nhưng vẫn duy trì nhu cầu tri thức. Sự hỗ trợ tự chủ, nồng ấm và sự tham gia của cha mẹ có ảnh hưởng tích cực đến động cơ nội tại và giúp giảm nguy cơ không động cơ, trong đó mẹ thể hiện vai trò nổi bật hơn trong việc khơi gợi hứng thú học tập, còn cha có vai trò bảo vệ và củng cố giá trị học tập. Nghiên cứu khẳng định phong cách nuôi dạy dân chủ - kết hợp giữa kỳ vọng hợp lý và tôn trọng tự chủ - là yếu tố then chốt giúp nuôi dưỡng động cơ học tập bền vững, đồng thời gợi mở hướng can thiệp cho gia đình và nhà trường nhằm phát triển hài hòa động lực học tập của học sinh.
Tài liệu tham khảo
Tài liệu tiếng Việt
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2019). Báo cáo tổng kết công tác phòng chống bạo lực học đường năm học 2018 - 2019. Hà Nội: Bộ Giáo dục và Đào tạo.
2. Nguyễn Phúc Lộc (2022). Động cơ học tập và các yếu tố liên quan tới động cơ học tập của học sinh trung học cơ sở thông qua nghiên cứu trường hợp. Tạp chí Tâm lý học, số 3(276), tr. 81-97.
3. Nguyễn, T. L., Trần, M. Đ., & Phạm, T. H. (2021). Thực trạng bạo lực học đường ở học sinh trung học cơ sở tại Hà Nội và một số yếu tố liên quan. Tạp chí Tâm lý học và Giáo dục, 7, tr. 33-41.
Tài liệu tiếng Anh
4. Baumrind, D. (1991). The influence of parenting style on adolescent competence and substance use. The Journal of Early Adolescence, 11(1), 56-95. https://doi.org/10.1177/
0272431691111004.
5. Baumrind, D. (1996). The discipline controversy revisited. Family Relations, 45(4), 405-414. https://doi.org/10.2307/585170.
6. Card, N. A., Stucky, B. D., Sawalani, G. M., & Little, T. D. (2008). Direct and indirect aggression during childhood and adolescence: A meta-analytic review of gender differences, intercorrelations, and relations to maladjustment. Child Development, 79(5), 1185-1229. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2008.01184.x.
7. Chen, B., Vansteenkiste, M., Beyers, W., Boone, L., Deci, E. L., Van der Kaap-Deeder, J.,… Ryan, R. M. (2015). Basic psychological need satisfaction, need frustration, and need strength across four cultures. Motivation and Emotion, 39(2), 216-236. https://doi.org/10.1007/s11031-014-9450-1.
8. Chen, J. K., Pan, Z., & Wang, L. C. (2021). Parental beliefs and actual use of corporal punishment, school violence and bullying, and depression in early adolescence. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(12), 6270. https://doi.org/10.3390/ijerph18126270
9. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68-78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68.
10. Gonzalez, A. L., & Wolters, C. A. (2009). The relation between perceived parenting practices and achievement motivation in mathematics. Journal of Research in Childhood Education, 21(2), 203-217. https://doi.org/10.1080/02568540609594530.
11. Kim, J. I., Schallert, D. L., & Kim, M. (2010). An integrative cultural view of achievement motivation: Parental and classroom predictors of children’s goal orientations when learning mathematics in Korea. Journal of Educational Psychology, 102(2), 418-437. https://doi.org/10.1037/a0018676.
12. Reshvanloo, F. T., & Hejazi, E. (2014). Perceived parenting styles, academic achievement, and academic motivation: A causal model. International Journal of Education & Applied Sciences, 1(2), 94-100.
13. Robbins, R. J. (1994). An assessment of perceptions of parents scale (POPS): Development, reliability, and validity. Journal of Marriage and the Family, 56(2), 345-357. https://doi.org/10.2307/353105.
14. Schunk, D. H., Pintrich, P. R., & Meece, J. L. (2014). Motivation in education: Theory, research, and practice (4th ed.). Pearson Higher Ed.
15. Steinberg, L., Lamborn, S. D., Dornbusch, S. M., & Darling, N. (1992). Impact of parenting practices on adolescent achievement: Authoritative parenting, school involvement, and encouragement to succeed. Child Development, 63(5), 1266-1281. https://doi.org/10.2307/
1131532.
16. Vallerand, R. J., Pelletier, L. G., Blais, M. R., Brière, N. M., Senécal, C., & Vallières, É. F. (1992). The academic motivation scale: A measure of intrinsic, extrinsic, and amotivation in education. Educational and Psychological Measurement, 52(4), 1003-1017. https://doi.org/10.1177/0013164492052004025.
17. Wang, L., Liu, J., Zhang, J., & Zhao, L. (2017). Parenting and bullying among Chinese children: The mediating role of child aggression. Child Abuse & Neglect, 68, 128-139. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2017.03.006.
