Vai trò trung gian của giao tiếp tình dục trong mối quan hệ giữa kiểu gắn bó và sự hài lòng tình dục ở người trưởng thành Việt Nam
Vai trò trung gian của giao tiếp tình dục trong mối quan hệ giữa kiểu gắn bó và sự hài lòng tình dục ở người trưởng thành Việt Nam
DOI:
https://doi.org/10.1243/1whxma78Từ khóa:
Kiểu gắn bó, Hài lòng tình dục, Giao tiếp tình dục, Mối quan hệ lãng mạn, Người trưởng thànhTóm tắt
Sự hài lòng tình dục là một khía cạnh quan trọng trong chất lượng mối quan hệ lãng mạn và đời sống tinh thần của người trưởng thành. Nghiên cứu hiện tại nhằm kiểm tra vai trò trung gian của giao tiếp tình dục trong mối quan hệ giữa kiểu gắn bó và sự hài lòng tình dục. Mẫu nghiên cứu gồm 192 người trưởng thành Việt Nam trong độ tuổi từ 18 đến 40 (56,3% nữ, 43,8% nam; độ tuổi trung bình là 27,03 tuổi; độ lệch chuẩn là 5,26), đang trong mối quan hệ cặp đôi và có trải nghiệm quan hệ tình dục trong vòng một tháng gần đây. Bộ công cụ khảo sát bao gồm: Thang đo Kiểu gắn bó lãng mạn (kết hợp 8 mệnh đề đo gắn bó an toàn từ thang ASQ của Van Oudenhoven và cộng sự (2003) và 12 mệnh đề đo gắn bó không an toàn từ thang ECR-12 của Lafontaine và cộng sự (2015); Thang đo Giao tiếp tình dục (SeCS) của Moazami và cộng sự (2023); và Thang đo Hài lòng tình dục (NSSS) của Štulhofer và cộng sự (2010). Kết quả nghiên cứu cho thấy gắn bó an toàn là kiểu phổ biến nhất, trong khi gắn bó né tránh có mức độ thể hiện thấp nhất. Phân tích tương quan và mô hình trung gian khẳng định gắn bó an toàn có mối liên hệ tích cực với giao tiếp tình dục và sự hài lòng tình dục, trong khi gắn bó né tránh có ảnh hưởng tiêu cực rõ rệt. Gắn bó lo âu cho thấy tương quan thuận yếu với giao tiếp tình dục và không có mối liên hệ với sự hài lòng tình dục. Giao tiếp tình dục đóng vai trò trung gian có ý nghĩa trong mối quan hệ giữa gắn bó an toàn/né tránh và sự hài lòng tình dục. Những phát hiện từ nghiên cứu hiện tại góp phần củng cố lý thuyết gắn bó, nhấn mạnh vai trò của giao tiếp cởi mở trong các mối quan hệ tình cảm ở người trưởng thành, đồng thời mở rộng hướng nghiên cứu trong tương lai, đặc biệt là trong bối cảnh văn hóa - xã hội Việt Nam.
Tài liệu tham khảo
Ainsworth, M. D. S. (1978). The bowlby-ainsworth attachment theory. Behavioral and brain sciences, 1(3), 436-438.
Arnett, J. J. (2015). Emerging adulthood: The winding road from the late teens through the twenties (2nd ed.). Oxford University Press.
Barnes, A., Dodson, M., Wood, B., Thomas, H., & Kimberly, C. (2017). The effect of attachment styles on positive communication and sexual satisfaction in relationships. Journal of Positive Sexuality, 3(2), 27-31.
Bennett, M., LoPresti, B. J., & Denes, A. (2019). Exploring trait affectionate communication and post sex communication as mediators of the association between attachment and sexual satisfaction. Personality and Individual Differences, 151, 109505.
Bibby, E. S., & Davila, J. (2024). A dyadic assessment of the association between sexual communication and daily sexual satisfaction. Journal of Social and Personal Relationships, 41(4), 952-970.
Blunt-Vinti, H., Jozkowski, K. N., & Hunt, M. (2019). Show or tell? Does verbal and/or nonverbal sexual communication matter for sexual satisfaction?. Journal of Sex & Marital Therapy, 45(3), 206-217.
Bourque-Morel, G., Grenier, L., Arseneault, L., Vaillancourt, S. E., Brassard, A., Brault-Labbé, A., ... & Péloquin, K. (2023). Romantic Attachment and Sexual Satisfaction Trajectories Among Couples Transitioning to Parenthood. The Journal of Sex Research, 1-12.
Bowlby, J. (1969). Attachment and loss (No. 79). Random House.
Bowlby, J. (1973). Attachment and loss. In Attachment and loss. volume II. Separation, anxiety and anger (pp. 429-p).
Bozon, M. (2001). Sexualité et conjugalité. In La dialectique des rapports hommes-femmes (Vol. 2, pp. 239-259). Presses Universitaires de France.
Brassard, A., Péloquin, K., Dupuy, E., Wright, J., & Shaver, P. R. (2012). Romantic attachment insecurity predicts sexual dissatisfaction in couples seeking marital therapy. Journal of Sex & Marital Therapy, 38(3), 245-262.
Brassard, A., Vallée-Destrempes, M., Binet, M. A., Brault-Labbé, A., Lafontaine, M. F., & Péloquin, K. (2023). Attachment, sexual motives, and sexual satisfaction among couples expecting their first child. Journal of Sex & Marital Therapy, 49(7), 755-771.
Busby, D. M., Hanna-Walker, V., & Yorgason, J. B. (2020). A closer look at attachment, sexuality, and couple relationships. Journal of Social and Personal Relationships, 37(4), 1362-1385.
Davis, D., Shaver, P. R., & Vernon, M. L. (2004). Attachment style and subjective motivations for sex. Personality and social psychology bulletin, 30(8), 1076-1090.
Davis, D., Shaver, P. R., Widaman, K. F., Vernon, M. L., Follette, W. C., & Beitz, K. (2006). “I can’t get no satisfaction”: Insecure attachment, inhibited sexual communication, and sexual dissatisfaction. Personal Relationships, 13(4), 465-483.
Fahlberg, V. (1981). What is attachment?. Adoption & Fostering, 103(1), 17-22.
Frederick, D. A., Lever, J., Gillespie, B. J., & Garcia, J. R. (2017). What keeps passion alive? Sexual satisfaction is associated with sexual communication, mood setting, sexual variety, oral sex, orgasm, and sex frequency in a national US study. The Journal of Sex Research, 54(2), 186-201.
Goldsmith, K. M., Dunkley, C. R., Dang, S. S., & Gorzalka, B. B. (2016). Sexuality and romantic relationships: Investigating the relation between attachment style and sexual satisfaction. Sexual and Relationship Therapy, 31(2), 190-206.
Hazan, C., & Shaver, P. R. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. Journal of Personality and Social Psychology, 52(3), 511-524.
Jones, A. C., Robinson, W. D., & Seedall, R. B. (2018). The role of sexual communication in couples’ sexual outcomes: A dyadic path analysis. Journal of Marital and Family Therapy, 44(4), 606-623.
Khoury, C. B., & Findlay, B. M. (2014). What makes for good sex? The associations among attachment style, inhibited communication and sexual satisfaction. Journal of Relationships Research, 5, e7.
Kirkpatrick, L. A., & Hazan, C. (1994). Attachment styles and close relationships: A four‐year prospective study. Personal relationships, 1(2), 123-142.
Lafontaine, M. F., Brassard, A., Lussier, Y., Valois, P., Shaver, P. R., & Johnson, S. M. (2015). Selecting the best items for a short-form of the Experiences in Close Relationships questionnaire. European Journal of Psychological Assessment.
Lawrance, K. A., & Byers, E. S. (1995). Sexual satisfaction in long‐term heterosexual relationships: The interpersonal exchange model of sexual satisfaction. Personal relationships, 2(4), 267-285.
Lefebvre, A. A., Audet, A., Savard, M., Mackay, M. C., Brassard, A., Daspe, M. È., ... & Vaillancourt-Morel, M. P. (2022). A contemporary exploration of the relationship between attachment and sexual satisfaction: The role of technology-mediated sexual interaction. Sexual and Relationship Therapy, 1-19.
MacNeil, S., & Byers, E. S. (2009). Role of sexual self-disclosure in the sexual satisfaction of long-term heterosexual couples. Journal of Sex Research, 46(1), 3-14.
Mallory, A. B. (2022). Dimensions of couples’ sexual communication, relationship satisfaction, and sexual satisfaction: A meta-analysis. Journal of Family Psychology, 36(3), 358.
Mark, K. P., & Jozkowski, K. N. (2013). The mediating role of sexual and nonsexual communication between relationship and sexual satisfaction in a sample of college-age heterosexual couples. Journal of Sex & Marital Therapy, 39(5), 410-427.
Mark, K. P., Vowels, L. M., & Murray, S. H. (2018). The impact of attachment style on sexual satisfaction and sexual desire in a sexually diverse sample. Journal of Sex & Marital Therapy, 44(5), 450-458.
McNeil, J., Rehman, U. S., & Fallis, E. (2018). The influence of attachment styles on sexual communication behavior. The Journal of Sex Research, 55(2), 191-201.
Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2016). Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change (2nd ed.). The Guilford Press
Moazami, S., Ashley, M., Czechowski, K., Courtice, E. L., & Shaughnessy, K. (2023). The Sexual Communication Scale (SeCS). The Journal of Sex Research, 60(1), 71-90.
Nguyen, V. L., Bui, P. T., & An, L. N. H. (2017). Giao tiếp và hài lòng tình dục ở thanh niên Việt Nam. In Kỷ yếu hội thảo khoa học quốc tế về Tâm lý học vùng Đông Á lần thứ nhất RCP2017: Hạnh phúc con người và phát triển bền vững (Quyển 1, pp. 140-145).
Øverup, C. S., & Smith, C. V. (2017). Considering attachment and partner perceptions in the prediction of physical and emotional sexual satisfaction. The Journal of Sexual Medicine, 14(1), 134-143.
Péloquin, K., Brassard, A., Lafontaine, M. F., & Shaver, P. R. (2014). Sexuality examined through the lens of attachment theory: Attachment, caregiving, and sexual satisfaction. The Journal of Sex Research, 51(5), 561-576.
Petersen, J. L., & Hyde, J. S. (2010). A meta-analytic review of research on gender differences in sexuality, 1993-2007. Psychological Bulletin, 136(1), 21.
Rawson, H. A., & Liamputtong, P. (2010). Culture and sex education: the acquisition of sexual knowledge for a group of Vietnamese Australian young women. Ethnicity & Health, 15(4), 343-364.
Rehman, U. S., Lizdek, I., Fallis, E. E., Sutherland, S., & Goodnight, J. A. (2017). How is sexual communication different from nonsexual communication? A moment-by-moment analysis of discussions between romantic partners. Archives of Sexual Behavior, 46, 2339-2352.
Roels, R., & Janssen, E. (2020). Sexual and relationship satisfaction in young, heterosexual couples: The role of sexual frequency and sexual communication. The Journal of Sexual Medicine, 17(9), 1643-1652.
Shaver, P. R., Hazan, C., & Bradshaw, D. (2021). The integration of three behavioral systems. Attachment Theory and Research: A Reader, 74.
Štulhofer, A., Buško, V., & Brouillard, P. (2010). The new sexual satisfaction scale and its short form. Handbook of Sexuality-related Measures, 530-533.
Theiss, J. A., & Estlein, R. (2014). Antecedents and consequences of the perceived threat of sexual communication: A test of the relational turbulence model. Western Journal of Communication, 78(4), 404-425.
Timm, T. M., & Keiley, M. K. (2011). The effects of differentiation of self, adult attachment, and sexual communication on sexual and marital satisfaction: A path analysis. Journal of Sex & Marital Therapy, 37(3), 206-223.
Vaillancourt-Morel, M. P., Rellini, A. H., Godbout, N., Sabourin, S., & Bergeron, S. (2019). Intimacy mediates the relation between maltreatment in childhood and sexual and relationship satisfaction in adulthood: A dyadic longitudinal analysis. Archives of Sexual Behavior, 48(3), 803-814.
Van Oudenhoven, J. P., Hofstra, J., & Bakker, W. (2003). Ontwikkeling en evaluatie van de Hechtingstijlvragenlijst (HSL). Nederlands Tijdschrift voor de Psychologie, 58, 95-102.
Widman, L., Choukas-Bradley, S., Helms, S. W., Golin, C. E., & Prinstein, M. J. (2014). Sexual communication between early adolescents and their dating partners, parents, and best friends. The Journal of Sex Research, 51(7), 731-741.
