Căng thẳng nghề nghiệp và vốn tâm lý của lính cứu hỏa
Căng thẳng nghề nghiệp và vốn tâm lý của lính cứu hỏa
DOI:
https://doi.org/10.1243/96hfr787Từ khóa:
Căng thẳng nghề nghiệp, Vốn tâm lý, Lính cứu hỏaTóm tắt
Nghiên cứu nhằm khám phá mối quan hệ giữa vốn tâm lý và căng thẳng nghề nghiệp của lính cứu hỏa tại Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ 535 lính cứu hỏa thông qua hai công cụ: thang đo Vốn tâm lý (Psychological Capital Questionnaire - PCQ) gồm bốn thành phần (niềm tin vào năng lực bản thân, lạc quan, hy vọng và khả năng phục hồi) và thang đo Căng thẳng nghề nghiệp trong lực lượng cứu hỏa (Stress in Fire Service Scale - SFSS). Kết quả phân tích tương quan cho thấy, vốn tâm lý có mối liên hệ nghịch chiều với căng thẳng nghề nghiệp, nghĩa là lính cứu hỏa có vốn tâm lý cao hơn thường báo cáo mức độ căng thẳng nghề nghiệp thấp hơn. Số liệu từ phân tích hồi quy đa biến chỉ ra rằng chỉ có hai thành phần của vốn tâm lý - niềm tin vào năng lực bản thân và lạc quan - có tác dụng giảm căng thẳng nghề nghiệp tổng thể của lính cứu hỏa cũng như làm giảm căng thẳng ở ba khía cạnh cụ thể: áp lực và kiểm soát công việc; điều kiện làm việc và lối sống; quan hệ đồng nghiệp và cảm giác cô lập. Ngược lại, khả năng phục hồi lại là yếu tố dự báo làm tăng căng thẳng từ áp lực và kiểm soát công việc. Những phát hiện này gợi ý rằng cần tăng cường vốn tâm lý, đặc biệt là niềm tin vào năng lực bản thân và sự lạc quan; song song với cải thiện điều kiện làm việc và lối sống để giảm thiểu căng thẳng nghề nghiệp cho lính cứu hỏa.
Tài liệu tham khảo
1. Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (2024). Thông cáo báo chí về tình hình cháy và cứu nạn, cứu hộ tháng 01 năm 2024. Truy cập ngày 16/02/2024, từ http://canhsatpccc.gov.vn/ArticlesDetail/tabid/193/cateid/1172/id/22412/language/viVN/Default.aspx.
2. Nguyễn Minh Hà và Ngô Thành Trung (2020). Vốn tâm lý: Lý thuyết và thang đo. Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh, 63(6), 30-42.
3. Nguyễn Đức Quỳnh (2021). Thích ứng với việc giải quyết các tình huống khẩn cấp của cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ về mặt hành động. Tạp chí Tâm lý học Việt Nam, 4, 48-57.
4. Anderson, P., & Pulich, M. (2001). Managing workplace stress in a dynamic environment. The Health Care Manager, 19(3), 1-10.
5. Aranđelović, M., & Ilić, I. (2006). Stress in workplace-possible prevention. Facta Universitatis, 13(3), 139-144.
6. Arble, E., & Arnetz, B. B. (2017). A model of first‐responder coping: An approach/avoidance bifurcation. Stress and Health, 33(3), 223-232.
7. Avey, J. B., Luthans, F., Hannah, S. T., Sweetman, D., & Peterson, C. (2012). Impact of employees' character strengths of wisdom on stress and creative performance. Human Resource Management Journal, 22(2), 165-181.
8. Bacharach, S. B., Bamberger, P. A., & Doveh, E. (2008). Firefighters, critical incidents, and drinking to cope: The adequacy of unit-level performance resources as a source of vulnerability and protection. Journal of Applied Psychology, 93(1), 155-169.
9. Bakker, A., Demerouti, E., & Schaufeli, W. (2003). Dual processes at work in a call centre: An application of the job demands-resources model. European Journal of work and organizational psychology, 12(4), 393-417.
10. Bowen, K. S., Uchino, B. N., Birmingham, W., Carlisle, M., Smith, T. W., & Light, K. C. (2014). The stress-buffering effects of functional social support on ambulatory blood pressure. Health Psychology, 33(11), 1440-1443.
11. Foley, S. (2019). Positive psychological resources of Hamilton (NZ) firefighters. Retrieved February 16th, 2024, from https://www.researchgate.net/publication/375758071_Positive_Psychological_Resources_of_Hamilton_NZ_Firefighters.
12. Harter, J. K., Schmidt, F. L., Asplund, J. W., Killham, E. A., & Agrawal, S. (2010).
Causal impact of employee work perceptions on the bottom line of organizations.
Perspectives on Psychological Science, 5(4), 378-389. https://doi.org/10.1177/1745691610374589.
13. Henderson, S. N., Van Hasselt, V. B., LeDuc, T. J., & Couwels, J. (2016).
Firefighter suicide: Understanding cultural challenges for mental health professionals.
Professional Psychology: Research and Practice, 47(3), 224-230.
14. Isaac, G. M., & Buchanan, M. J. (2021). Extinguishing stigma among firefighters:
An examination of stress, social support, and help-seeking attitudes. Psychology, 12(3), 349-373.
15. Johnson, C. C., Vega, L., Kohalmi, A. L., Roth, J. C., Howell, B. R., & Van Hasselt, V. B. (2020). Enhancing mental health treatment for the firefighter population: Understanding fire culture, treatment barriers, practice implications, and research directions. Professional Psychology: Research and Practice, 51(3), 304-311.
16. Junaid, F. A., Haar, J., & Brougham, D. (2020). Post-traumatic stress, job stressors, psychological capital and job outcomes: A study of Pakistan employees living under ongoing terrorism. Labour and Industry, 31(2), 106-128.
17. Kang, M. A., Ha, Y. M., & Chae, Y. J. (2021). The influence of fire officials’s job stress on wellness: A mediating effect of positive psychological capital. Journal of Digital Convergence, 19(5), 333-342. https://doi.org/10.14400/JDC.2021.19.5.333.
18. Kimbrel, N. A., Steffen, L. E., Meyer, E. C., Kruse, M. I., Knight, J. A., Zimering, R. T., & Gulliver, S. B. (2011). A revised measure of occupational stress for firefighters: Psychometric properties and relationship to posttraumatic stress disorder, depression, and substance abuse. Psychological services, 8(4), 294-306.
19. Lee, Y. G., Maeng, C. H., & Kim, B. S. (2020). Perspectives on professional burnout and occupational stress among medical oncologists: A cross-sectional survey by Korean Society for Medical Oncology (KSMO). Cancer Research and Treatment: Official Journal of Korean Cancer Association, 52(4), 1002-1009.
20. Luthans, F., & Youssef, C. M. (2004). Human, social, and now positive psychological capital management: Investing in people for competitive advantage. Organizational Dynamics, 33(2), 143-160.
21. Luthans, F., Avolio, B. J., Avey, J. B., & Norman, S. M. (2007). Positive psychological capital: Measurement and relationship with performance and satisfaction. Personnel Psychology, 60(3), 541-572.
22. Morman, M. T., Schrodt, P., & Adamson, A. (2020). Firefighters’ job stress and the (un) intended consequences of relational quality with spouses and firefighter friends. Journal of Social and Personal Relationships, 37(4), 1092-1113.
23. Pretrus, T., & Kleiner, B. H. (2003). New developments concerning workplace safety training: managing stress arising from work. Management Research News, 26(6), 68-76.
24. Smith, T. D., Hughes, K., DeJoy, D. M., & Dyal, M. A. (2018). Assessment of relationships between work stress, work-family conflict, burnout and firefighter safety behavior outcomes. Safety science, 103, 287-292.
25. Spurgeon, P., Mazelan, P., & Barwell, F. (2012). The organizational stress measure: An integrated methodology for assessing job stress and targeting organizational interventions. Health Services Management Research, 25(1), 7-15.
26. Straud, C., Henderson, S. N., Vega, L., Black, R., & Van Hasselt, V. (2018). Resiliency and posttraumatic stress symptoms in firefighter paramedics: The mediating role of depression, anxiety, and sleep. Traumatology, 24(2), 140-147.
27. Tommasi, M., Conte, M. M., & Saggino, A. (2021). Stress, psychological disease, psychological well-being and personality in Italian firefighters compared to other working categories. Cogent Psychology, 8(1), 1912249.
28. Zaccaro, S. J., & Riley, A. W. (1987). Stress, coping, and organizational effectiveness. In Riley, A. W. and Zaccaro, S. J., eds., Occupational stress and organizational effectiveness. NY: Praeger Publisher, 1-28.
29. Zegel, M., Lebeaut, A., Healy, N., Tran, J. K., & Vujanovic, A. A. (2022). Mental health correlates of probable posttraumatic stress disorder, probable alcohol use disorder, and their co-occurrence among firefighters. Behavior Modification, 46(2), 395-421.
30. Yerkes, R. M., & Dodson, J. D. (1908). The relation of strength of stimulus to rapidity of habit-formation. Journal of Comparative Neurology and Psychology, 18(5), 459-482.
