Các trải nghiệm thơ ấu bất lợi và sức khỏe tâm thần ở người trưởng thành trẻ tuổi: Vai trò trung gian của các lược đồ không thích ứng sớm

Tóm tắt

Nghiên cứu kiểm định mối liên hệ giữa trải nghiệm thơ ấu bất lợi và sức khỏe tâm thần, đồng thời xem xét vai trò trung gian của các lược đồ không thích ứng sớm ở người trưởng thành trẻ tuổi Việt Nam. Nghiên cứu định lượng cắt ngang được thực hiện với 787 người tham gia, sử dụng thang đo Trải nghiệm thơ ấu bất lợi, thang đo Lược đồ không thích ứng sớm rút gọn (YSQ-SF) và thang đo Phổ sức khỏe tâm thần rút gọn (MHC-SF). Dữ liệu được phân tích bằng thống kê mô tả, hồi quy, mô hình SEM kết hợp kỹ thuật bootstrapping. Kết quả cho thấy trải nghiệm thơ ấu bất lợi dự báo theo chiều hướng tiêu cực đối với sức khỏe tâm thần, đồng thời dự báo sự hình thành các lược đồ không thích ứng sớm. Trong đó, Yêu cầu khắt khe và Tìm kiếm sự thừa nhận có vai trò trung gian có ý nghĩa thống kê; Thiếu năng lực và giá trị, Cô đơn và phụ thuộc không có vai trò trung gian. Kết quả nghiên cứu gợi ý rằng ở người trưởng thành trẻ tuổi Việt Nam, nghịch cảnh thời thơ ấu có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần thông qua các chiến lược thích nghi hướng đến thành tựu và sự công nhận xã hội. Phát hiện này cung cấp bằng chứng cho việc ứng dụng Trị liệu lược đồ tại Việt Nam, đồng thời cho thấy vai trò của bối cảnh văn hóa - xã hội trong sự hình thành và duy trì các lược đồ tâm lý.