Văn hóa giao thông như một thành tố của thành phố sáng tạo Hà Nội: Văn hóa giao thông như một thành tố của thành phố sáng tạo Hà Nội

Bùi Văn Tuấn

doi:10.1243/8tjpx607

Các tác giả

Bùi Văn Tuấn Tác giả

DOI:

https://doi.org/10.1243/8tjpx607

Từ khóa:

văn hóa giao thông, thành phố sáng tạo, hành vi xã hội, Hà Nội, đô thị hóa

Tóm tắt

Nghiên cứu đặt vấn đề văn hóa giao thông không chỉ là câu chuyện chấp hành luật, mà là một phần của hệ sinh thái sáng tạo đô thị - nơi các giá trị, thói quen và chuẩn mực xã hội tương tác với nhau và định hình cách con người hành xử trong không gian công cộng. Từ việc tổng hợp tài liệu, quan sát và khảo sát thực tiễn tại Hà Nội, bài viết tiếp cận hiện tượng này theo hướng liên ngành, kết hợp các góc nhìn của xã hội học, văn hóa học và nghiên cứu đô thị, coi hành vi giao thông là kết quả của sự đan xen giữa cá nhân và bối cảnh. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một hướng tiếp cận tích hợp gồm bốn trụ cột: giáo dục, công nghệ, thể chế và cộng đồng. Mô hình này không nhằm thay thế các giải pháp kỹ thuật hiện có, mà bổ sung một tầng can thiệp vào chính nền tảng văn hóa hành vi, từ đó góp phần cải thiện chất lượng sống và tăng cường năng lực cạnh tranh của đô thị trong dài hạn.

Tài liệu tham khảo

Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T

Berger, P. L., & Luckmann, T. (1966). The social construction of reality: A treatise in the sociology of knowledge. Anchor Books.

Bourdieu, P. (1977). Outline of a theory of practice. Cambridge University Press.

Bourdieu, P. (1977). Structures, habitus, power: Basis for a theory of symbolic power. In Outline of a theory of practice (pp. 159-197). Cambridge University Press.

Cialdini, R. B., Reno, R. R., & Kallgren, C. A. (1990). A focus theory of normative conduct: Recycling the concept of norms to reduce littering in public places. Journal of Personality and Social Psychology, 58(6), 1015-1026. https://doi.org/10.1037/0022-3514.58.6.1015

Florida, R. (2002). The rise of the creative class: And how it's transforming work, leisure, community and everyday life. Basic Books.

Gifford, R. (2014). Environmental psychology: Principles and practice (5th ed.). Optimal Books.

Huang, X. (2019). Hiểu Bourdieu: Vốn văn hóa và thói quen. Review of European Studies, 11(3), 45-51. https://doi.org/10.5539/res.v11n3p45

Landry, C. (2000). The creative city: A toolkit for urban innovators. Earthscan.

Landry, C. (2008). The Creative City: A Toolkit for Urban Innovators (2nd ed.). Earthscan.

Milgram, S. (1970). The experience of living in cities. Science, 167(3924), 1461-1468. https://doi.org/10.1126/science.167.3924.1461

OECD. (2008). Towards zero: Ambitious road safety targets and the safe system approach. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789282101964-en

Pucher, J., & Buehler, R. (2008). Making cycling irresistible: Lessons from the Netherlands, Denmark and Germany. Transport Reviews, 28(4), 495-528. https://doi.org/10.1080/01441640701806612

Pucher, J., & Buehler, R. (2012). City cycling. MIT Press.

Sở Giao thông Vận tải Hà Nội. (2024). Báo cáo tình hình giao thông và vận tải thành phố Hà Nội năm 2024. Hà Nội.

Sở Y tế Hà Nội. (2023). Báo cáo công tác y tế và sức khỏe cộng đồng thành phố Hà Nội năm 2023. Hà Nội.

Tổng cục Thống kê. (2019). Kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019. Nxb Thống kê. https://www.gso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2020/04/ket-qua-toan-bo-tong-dieu-tra-dan-so-va-nha-o-nam-2019/

Trịnh Duy Luân. (2004). Xã hội học đô thị. Nxb Khoa học xã hội.

UBND Thành phố Hà Nội, & Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội. (2023). Đề cương định hướng Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Hà Nội.

Ulrich, R. S., Simons, R. F., Losito, B. D., Fiorito, E., Miles, M. A., & Zelson, M. (1991). Stress recovery during exposure to natural and urban environments. Journal of Environmental Psychology, 11(3), 201-230. https://doi.org/10.1016/S0272-4944(05)80184-7

UNESCO. (2022). Re|Shaping policies for creativity: Addressing culture as a global public good. UNESCO Publishing. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000380474

UNESCO. (2024). Creative Cities Network mission statement. https://www.unesco.org/en/creative-cities/mission-statement

Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội. (2025). Báo cáo phát triển kinh tế - xã hội thành phố Hà Nội giai đoạn 2024-2025 và phương hướng nhiệm vụ năm 2025-2026. Hà Nội.

Wilson, J. Q., & Kelling, G. L. (1982). Broken windows: The police and neighborhood safety. The Atlantic Monthly, 249(3), 29-38. https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1982/03/broken-windows/304465/

World Health Organization. (2023). Global status report on road safety 2023. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789240086517

Văn hóa giao thông như một thành tố của thành phố sáng tạo Hà Nội